على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
892
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و شير نادوشيدن ناقه و مانند آن تا فربه شود و بار ناكردن شتر را و بمراد او گذاشتن تا گشن قوى گردد و يقال صويت لابلى فحلا اذا اخترته و ربيته . تصويت ( tasvit ) م . ع . آواز كردن ( شدد للمبالغة ) . تصويح ( tasvih ) م . ع . خشك ساختن گياه را يق صوحته الريح : اى ايبسته . و خشك شدن ( لازم و متعدى است ) . تصويد ( tasvid ) م . ع . صاد نوشتن يق صود الصاد تصويدا . تصوير ( tasvir ) م . ع . صوره : صورت كرد او را و آفريد . تصوير ( tasvir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صورت و نقش و وشم و شبيه و پيكر و نگار و بت و شكل و صورت كشيده شدهء به روى صفحهء كاغذ و يا پردهء نقش شده . و تنديس و تندسه و تندس و تصوير سايهدار : بتى كه از سنگ و جز آن باشد . و تصوير كردن : صورت كشيدن و نقش كردن . تصويرات ( tasvir t ) ا . پ - مأخوذ از تازى - تصويرها و صورتها و شكلها و بتها و تنديسهها . تصوير خانه ( tasvir - x ne ) ا . پ . اطاقى كه در آن پردههاى نقاشى صورتدار باشد . تصويع ( tasvi ' ) م . ع . آماده كردن زن جائى را جهة پنبه زدن يق صوعت المراة الموضع . و صوعت الريح النبات : خشك كرد باد گياه را . و صوع الشيئ : تيز كرد سر چيزى را و گرد ساخت از اطراف و جوانب آن را . و صوع الحمار : بر راه فرود آورد خر ماده خر نر را و چپ و راست وى رفت . تصويل ( tasvil ) م . ع . بر آوردن چيزى را به آب . و روفتن اطراف خرمن را . و سوختن . و آميختن چيزى را به چيزى . و الجراد يصول فى مشواه ( مجهولا ) اى يساط . تصهمم ( tasahmom ) م . ع . كار صهميم كردن . مر . صهميم . تصيح ( tasayyoh ) م . ع . تصيح البقل : خشك شدن گرفت تره از سر . تصيح ( tasayyoh ) ا . ع . پراكندگى موى و پريشانى آن . تصيد ( tasayyod ) م . ع . شكار جستن يق فلان خرج يتصيد . تصير ( tasayyor ) م . ع . تصير اباه : به پدر خود مانا شد . تصيطر ( tasaytor ) م . ع . بر گماشته شدن . تصيع ( tasayyo ' ) م . ع . تصيع الماء : جنبيد آب بر زمين و تصيع النبت : خشك شد گياه . تصيف ( tasayyof ) م ع . تابستان به جائى اقامت نمودن . تصيؤ ( tasayyo ' ) م . ع . ورشورانيدن سر را بشستن چنان كه چرك از وى پاك نشود . تصيئة ( tasyeat ) م . ع . بمعنى تصيؤ است . تصييح ( tasyih ) م . ع . صيح النبات الشمس : خشك كرد گياه را آفتاب . تصيير ( tasyir ) م . ع . ميل دادن و باز گردانيدن . تصييص ( tasyis ) م . ع . صيصت النخلة : بلايه بار آورد خرما بن . تصييغ ( tasyiq ) م . ع . صيغ طعامه : طعام را در نانخورشتر كرد و چرب نمود . تصييف ( tasyif ) م . ع . صيفنى هذا : بس است اين مرا براى تابستان من . تضاءل ( taz ol ) م . ع . نزار و حقير و خرد و باريك شدن . و پوشيدن شخص خود را بنشستن و حقير و خرد نمودن خود را . تضاجر ( taz jor ) م . ع . اندوهناك نمودن خود را . تضاجع ( taz jo ' ) م . ع . همديگر را پهلو بر زمين نهادن و بر پهلو خفتن . تضاجم ( taz jom ) م . ع . اختلاف كردن يق تضاجم الامر بينهم اى اختلف . تضاحك ( taz hok ) م . ع . خنديدن و هم يتضاحكون : با هم مىخندند . تضاد ( taz dd ) م . ع . مخالف يكديگر بودن و با هم خصومت كردن . تضاد ( taz d ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تناقض و تخالف و عدم توافق و ضديت و ناسازگارى . تضارب ( taz rob ) م . ع . با هم خصومت كردن و جنگ نمودن . تضارس ( taz ros ) م ع . ناهموار آمدن بنا . تضازن ( taz zon ) م . ع . فرا گرفتن با هم . و همديگر را غلبه نمودن . تضاعف ( taz of ) م . ع . دو چند شدن آنچه كسى را بود . و دو چندان كردن . تضاعيف ( taz if ) ع . ج . تضعيف . تضاغط ( taz qot ) م . ع . فراهم آمدن و انبوهى كردن و فشردن همديگر را . تضاغن ( taz qon ) م . ع . با هم كينه ورزيدن و پنهان داشتن كينه را . تضاف ( taz ff ) م . ع انبوهى كردن و گرد آمدن بر آب و جز آن . تضافر ( taz for ) م . ع . تضافروا على الامر : با هم مدد كردند و يارى نمودند در آن كار . تضافط ( taz fot ) م . ع . تضافط اللحم : پر گرديد گوشت . تضافن ( taz fon ) م . ع . تضافنوا عليه : با هم مدد كردند بر آن .